zondag 23 maart 2014

Een nieuw lied(boek) - Genoeg?

Een tijdje terug was ik ergens en werd Psalm 33 behandelt. En iemand zei specifiek tegen mij dat vers 3 wel wat voor mij kon betekenen. 

Psalm 33:
Zing voor hem een nieuw lied,
speel en zing met overgave.

Ik ben er van overtuigd dat dat waar is. Hoewel ik niet zuiver kan zingen (ik heb de toon precies 'fotografisch' in mijn hoofd zitten, maar kan hem met mijn stemgeluid niet reproduceren), houd ik enorm van zingen. Het tilt me letterlijk boven dingen uit. Maar er zit voor mij ook een gevaar in. Net als dat ik de toon 'fotografisch' in mijn hoofd heb, zo heb ik dat ook met de teksten. Uit velerlei liedbundels. Het Liedboek voor de Kerken. Opwekking. Ik hoef maar een intro te horen of er gaat een laatje in mijn hoofd open in welke bundel het staat, welk nummer, de tekst en de melodie.
Met als gevolg dat de teksten niet meer spreken. Ik kan zo gedachteloos iets mee galmen, zonder nadien te beseffen wat ik zong.


Ik heb een fotografisch geheugen. Dat was met kerkliederen ook zo gegroeid. Als kind opgegroeid met het Liedboek voor de Kerken. Daarnaast uit pure interesse had/heb ik alle CD's (vroeger bandjes) van de opwekkingsbundel. Uit beide bundels, hoefde ik maar een nummer te zien, of een voorspel te horen, of ik wist gelijk welk lied het was en waar het stond. Ik had er gelijk een 'plaatje' bij in mijn hoofd (is wat anders dan de tekst uit je hoofd kennen... bij sommige 'top-liederen' wel). 

Nu zijn we bij ons in de kerk vanaf september 2013 gaan zingen uit Het Nieuwe Liedboek. Een prachtig liedboek met veel vertrouwde liederen, maar ook veel nieuwe liederen.
Eerst was ik bang voor verwarring. De puzzel aan liederen klopte niet meer in mijn hoofd. En mijn leeftijd gaat ook wat tegenwerken, dus al die nieuwe nummers, dat krijg ik nooit meer opgeslagen. Ik voelde me er onrustig bij. 
Dat betekent dat mijn laatjes en plaatjes her-geprogrammeerd moeten worden.
En dan hoorde ik ook nog de kritiek die sommigen hadden. Namelijk dat het jammer is, dat sommigen liederen uit bepaalde bundels er nauwelijks of niet ingekomen zijn (denk aan de mooie liederen van Sela).
Een half jaar verder is de angst voor verwarring en de onrust over het liedboek toch wel grotendeels verdwenen.

En wat een mooie verrassende nieuwe teksten en liederen komen er nu ook weer in die laatjes. Soms alleen maar een nieuwe tekst op een bekende melodie. Als ik nu een nummer van een lied op de liturgie zie staan, moet ik me letterlijk laten verrassen welk lied het is.

Sommigen teksten en/of liederen zijn dus écht nieuw (al is alleen maar de tekst nieuw, dan gaat er een wereld voor me open).
Dit doet me opeens bewust de teksten zingen/lezen/bidden. Ik ga dingen nazoeken, in de Bijbel, over dichters, etc. Dingen combineren. En zo gaan er woorden, Zijn woorden, opnieuw tot me spreken. Júist door dat ze op een andere manier binnen komen, kunnen ze weer of opnieuw gaan landen.

Zo wil ik je in deze Blog een klein beetje meenemen door wat teksten en liederen heen. Niet het hele liedboek, want dan ben ik over een jaar nog bezig.
Maar vooral wat me de laatste tijd heeft aangesproken. Wat ik ontdekt heb en nog ontdek. 

Want dat is het voordeel met nieuwe teksten en liederen:
Je ontdekt weer zoveel. Je voelt je net een kind, waarvoor de wereld nog nieuw is en alles onbevangen in zich opneemt. Zo voel ik me in de wereld van dit nieuwe liedboek.

Je treft veel oude bekenden uit het Liedboek voor de Kerken uit 1973 (ruim 60 procent vind je terug) en nieuwe bekenden uit Tussentijds, maar ook mooie verrassende nieuwe liederen en nieuwe uitvoeringen van een aantal psalmen (naast de volledige Geneefse versie uit het oude Liedboek) .

Een mooi voorbeeld van zo’n nieuwe berijming, die ook kinderen aan kan spreken, is voor mij psalm 23, door Karel Eykman. Het lied is getiteld: ‘Vrolijk schaap’ en begint : ‘Was ik een schaap, was Hij mijn herder, was ik een schaap, Hij bracht mij verder…’





Een week geleden was ik (door omstandigheden) nogal met Psalm 116 bezig en schreef ik dit op Facebook:
"Ik eindigde mijn post van vanmorgen met Psalm 116:7
'Kom weer tot rust, mijn ziel,
de HEER is je te hulp gekomen.'
Vanmorgen zongen we in de kerk een lied met de kinderen, waarin ook die rust beschreven wordt. Wonderwel ervaar ik zelf óók die rust vandaag."




Dit lied staat niet in het Liedboek. Maar het 'toeval' wil, toen we dit lied zongen in de kerk, viel mijn liedboek open bij een gebed/gedicht dat achter de Psalmen 23 afgedrukt staat (er staan van de Psalmen meerdere versies achter elkaar, Ps 23 (de 'gewone' tekst), Ps 23a, zelfs Ps 23g).

Mijn oog viel op dat gedicht, achter al deze versies van Ps. 23. En de dichter die er achter stond, was dezelfde als de dichter van dit lied! Vandaar even de link.

Het Liedboek heeft niet voor niets als ondertitel: Zingen en bidden in huis en kerk. Tussen de liederen in staan gebeden, gedichten en meditatieve teksten, die er om vragen rustig voor jezelf te lezen en te herlezen.Van beroemde mensen uit de geschiedenis van de kerk, als Augustinus (‘Laat heb ik U lief gekregen’) tot moderne dichters. Voor volwassenen, maar ook voor kinderen. 
Zoals dat gedicht van Erik Idema, dat volgt op de berijming van Psalm 23 door Karel Eykman (‘Was ik een schaap...') waar dus 'bij toeval' mijn liedboek openviel. Ik werd gegrepen door de tekst:


Genoeg

'Dan was jij de herder
en ik was het schaap...' 

Jij zoekt voor mij
groen grazig gras.
Ik voel me vrij,
speel zonder jas.

En als ik blaat,
begrijp jij mij.
Loop ik op straat,
ben jij er bij.

In diepe nacht
maak jij het licht.
Jij houdt de wacht,
jij blijft in zicht.

Als ik jou heb,
heb ik genoeg.

Wát een tekst! En dan gaat het me niet om 'jij', in plaats van 'U'. Je kan het vreemd vinden, maar daar stoor ik me niet aan. Het voelt voor mij zelfs intiemer, zonder het respect voor Hem en Zijn heiligheid te verliezen.

Maar die laatste regels... 'als ik jou heb, ... heb ik genoeg'.

Is dat zo?

Geldt dat ook voor mij?

Hoe vaak gebeurt het me niet, dat ik in paniek ben en ik aan Hem helemaal niet genoeg heb?

Ik me vastklamp aan vrienden op FB of mensen om me heen?
Allemaal mensen die me uit de paniek moeten redden, 
want zonder hen ben ik helemaal hopeloos alleen.

Oh ja... het is snel gezegd... En oh ja... Er zijn zeker dagen/ momenten dat ik wél aan Hem genoeg heb. Hij een Vader is, die voor me zorgt (zie vorige blog). Dat ik in de stilte Zijn stem versta en me heerlijk gedragen voel.

Maar waarom kan ik dat dan niet vasthouden, júist op momenten dat ik in paniek ben?

Ik weet het niet. Het is geen schuld. Ik weet alleen dat ik hier nog heel wat land te winnen heb.

En zo kom ik bij een ander lied, dat ik bij toeval hierna weer tegen kwam:

Lied 905 – ‘Wie zich door God alleen laat leiden’
Het is een lievelingslied van vele generaties protestantse gelovigen: ‘Wie maar de goede God laat zorgen’ (Gez.429 in het Liedboek voor de Kerken). Georg Neumark schreef dit troostvolle lied, omdat hij had ervaren dat God hem uit velerlei narigheden had gered. De oude tekst was mooi en bekend.
Het lied komt in het nieuwe liedboek terug in een mooie hertaling van de hand van Sytze de Vries: ‘Wie zich door God alleen laat leiden’ (Gez.905). En ik vind de tekst minstens zo mooi! En wat sluit die weer mooi aan bij dat bovenstaande gedicht!
Ik loop even vers voor vers door dat lied heen:

1
Wie zich door God alleen laat leiden,
enkel van Hem zijn heil verwacht
weet Hem nabij, ook in de tijden
die dreigend zwart zijn als de nacht.
Want wie op God alleen vertrouwt,
heeft nooit op zand zijn huis gebouwd.

Dan stel ik mezelf weer dezelfde vraag als hier boven: geldt dat ook voor mij?
Weet ik Hem nabij in het dreigend zwart van de nacht.
Soms wel. Maar hoe zwarter de nacht, hoe harder ik me in machteloosheid vastklamp aan anderen, naast Hem. Als een drenkeling die 'help' roept, naar iedereen die voorbij zwemt.
Verwacht ik enkel van Hem mijn heil? Is Hij genoeg?

2
Wat is de winst als ik vol zorgen
mijn lot met ach en wee beklaag?
Vind ik er baat bij elke morgen
de dag te zien als nieuwe plaag?
Want ons verdriet en onze nood
worden door klagen maar vergroot.

Het wordt me zo vaak gezegd, door goedbedoelde mede-gelovigen. Om positieve woorden te spreken, i.p.v. negatieve. Om dankbaar te zijn, i.p.v. te klagen. Om geen slachtoffer te zijn, maar op te staan.
Dat is zo! Vergeet niet één van Zijn weldaden staat er ook in Psalm 103.
Het gevaar bij mij, schuilt er in, dat dat opnieuw mijn overlevingsmechanisme wordt. Als ik wilde spreken, voelde ik altijd een hand voor mijn mond. De hand van YV in dat hokje (toen ik eigenlijk wilde roepen, maar het niet kon). Om dingen uit te spreken en het er eindelijk te laten zijn, moet ik nog dagelijks leren. Dan ligt mij meer, de Vreugde, zoals beschreven in deze Blog. Dan is het er beiden. Mág het er beiden zijn. De Vreugde van Hem, IN de ellende. Dat gaat dieper dan een 'masker' met positieve woorden in mijn geval.

Als de gebrokenheid er niet mag zijn voor mijn gevoel, dan ga ik zwijgen. Me terug trekken in mijn eigen wereld.
3
Laat dan uw stilte ook uw kracht zijn
en leef uw leven opgewekt.
Laat Gods genade u genoeg zijn,
Die voor u uit zijn sporen trekt.
Hij is het zelf die ons voorziet;
Wat ons ontbreekt ontgaat Hem niet.

En dit bedoel ik nou met die Vreugde!!! Mooi hoe hier ook weer de stilte en die Psalm 23 bij elkaar komen.
En dat Hij ook écht genoeg is (dringt het nu éindelijk eens tot me door? Kan ik dat nu éindelijk eens ontvangen???)

4
Zing maar en bid en ga Gods wegen,
doe wat uw hand vindt om te doen.
Weet dat de hemel zelf u zegent,
u brengt naar weiden fris en groen.
Wie zich op God alleen verlaat,
weet dat Hij altijd met ons gaat.

En van dit vers kan ik alleen maar huilen van ontroering en inderdaad Hem danken!!!


Tot slot... Wil ik uit Het Nieuwe Liedboek nog één gebed delen, dat ook zó mooi is. Het staat op blz. 533 bij het lied "Licht om leven".


Ik kan het niet alleen. Amen.

In een volgende Blog wellicht nog meer liederen.

3 opmerkingen:

  1. Mooi, ik was afgelopen weken ook in paniek over mn praktijkexamen van vandaag, en dan zoek ik teveel bevestiging bij de mensen die al geweest zijn, vertrouw zeker op God, maar vindt het ozo moeilijk om los te laten. Van de psalmen hou ik ook echt. David wist het af en toe ook niet meer maar eindigt toch altijd in een loflied.

    BeantwoordenVerwijderen