zaterdag 28 juni 2014

Vrij? Vrij!

De titel van deze Blog kan allerlei associaties oproepen. Eindelijk vrij! Na een jaar hard werken. Vakantie!
Of... je komt letterlijk vrij, uit de gevangenis (wat ik voor mijn beperkte kring aan lezers niet hoop ;-) ).

Ik wil er een Blogje aan wagen, aan dit onderwerp. Omdat het onderwerp klemmend leeft hier in huis op dit moment.
In dit geval heeft het alles met school te maken.

Deze maatschappij is ingericht op presteren, diploma's halen. Je bent wat je doet.
Je krijgt alleen een goede, leuke baan, met redelijk salaris, als je de goede papieren hebt.
Althans... dan maak je meer kans op zo'n baan.

Een goede opleiding biedt niet alleen goede vooruitzichten, maar ook status.... 'ik heb gestudeerd....'.



Maar voor dat alles moet je wel wat over hebben. Je moet er hard voor knokken, huiswerk maken, deadlines halen, etc. Van minuut tot minuut voortgedreven. Het resultaat ervan omgezet in cijfers of beloningen.

Nu kom ik zelf uit een familie, waar status nogal belangrijk is. Mede omdat de hele familie (zowel van moeders als vaders kant), de capaciteiten en intelligentie heeft/had om veelal op academisch niveau te leren en presteren.
En eigenlijk is het toch heel min, als je daar niet aan voldoet.

Min zussen ook. Beiden gymnasium gedaan. Beiden gestudeerd.
(wat er van hen terecht gekomen is, laat ik buiten deze Blog).

Ik werd de eerste uitzondering (als jongste, ook van neven/nichten) van de familie.

Door mijn autisme en verleden (o.a. pesten), presteerde ik op de lagere school eigenlijk al onder mijn niveau.
Uit testen van enkele jaren terug kwam dat ik een HBO-plus niveau heb.

Maar het schooladvies van de lagere school luidde: MAVO.

Mijn moeder heeft nog gestreden om me op de HAVO te krijgen. Ze gunde me meer. En ze gunde me een betere omgeving. Of ze op haar klompen aanvoelden, dat het type kinderen daar, voor mij weer pest-kinderen zouden worden.
En uit de ervaring kan ik haar er geen ongelijk in geven. Na de MAVO ging ik HAVO doen en ik werd gelijk héél anders bejegend door school-/klasgenoten. Wist ineens niet hoe ik dáár mee om moest gaan.
Tegelijkertijd vind ik het eng, om mentaliteit aan niveau af te meten....nog steeds. Waar mijn moeder (in álles...) automatisch uit gaat van het slechte (wat een kind niet per definitie zelfvertrouwen geeft.... want als je moeder al bang is....), zo ga ik (te veel?... naïef?) automatisch uit van het goede.

Maar goed. Er werd niet naar mijn moeder geluisterd... Ik ging naar de MAVO. En een nog grotere schande.... Ik bleef zitten, in de tweede klas van de MAVO. Iets wat gezien mijn intelligentie helemaal niet nodig was, maar wat door omstandigheden (uitgebreid beschreven in deze Blog), tóch gebeurde.

Ik heb het daarna wel ruimschoots 'goed gemaakt'. Met een keurige lijst geslaagd op de MAVO. Twee jaar later met een nog betere lijst op de HAVO. En daarna een keurige lijst op het HBO.

In het 'huidige leven', hebben we twee zonen. Eén daarvan, zal door zijn handicap aan geen enkele status kunnen voldoen. Dat is nu wel geaccepteerd in de familie. Hoewel er voortdurend gehamerd wordt of school/opvang wel voldoende er uithaalt wat er toch nog in dat jongetje zit (vraag ik me ook vaak af...), en of wij daar wel voldoende achter aan zitten.

Onze oudste echter is boven gemiddeld intelligent. Ik loop niet graag met het woord hoogbegaafd te koop, maar dat is hij wel. Vermeld dat echter nergens. Hij is wie hij is. Het is een jonge leerling en ook zijn leven lang al erg speels. Het is een jongen die twee kanten heeft. Erg intelligent. Maar erg speels. Tot op de dag van vandaag. Hij heeft geen volwassen studie-houding, zoals zijn mentor het verwoord (hij is bijna 15). Het is een levensgenieter. Hij geniet er van om met vriendjes (voornamelijk VMBO-niveau.... hij kijkt niet naar niveau!!!) tijd door te brengen.

Hij startte, net als zijn neven/nicht van mijn kant, op het Gymnasium. Hij zit nu aan het einde van de derde klas. Op het moment van schrijven van deze Blog, zit hij volop in de proefwerken-week. Maar.... het resultaat van deze week zal niet zijn, dat hij met een mooie lijst over gaat naar 4-gym. Nee. Hij zal of naar 4 Havo moeten, of de derde over doen (en dan wordt het atheneum).

Anderhalf jaar geleden las ik een boekje, over het thema gevangenschap en vrij worden. Niet in een keurslijf van voor-wat-hoort-wat, maar vrij daar van. Je bent geroepen om vrij te zijn! Om te leven! Ik sprak regelmatig over wat ik las. Maar.... de oudste heeft dat in zijn oren geknoopt. Vanaf het begin van de derde klas, wilde hij zich niet meer in het keurslijf van huiswerk en presteren laten stoppen, maar koos er voor om te genieten (samen met zijn vriendjes, die daar meer vrij van zijn, omdat de eisen van hun VMBO-school een stuk minder zijn). En dat ging direct mis. Al vanaf het begin van het schooljaar. Je kunt intelligent zijn. Maar je moet er nog steeds wat voor doen. Anders mis je eenvoudigweg de vaardigheden bij proefwerken, etc.

Als wij er wat van zeiden, antwoordde hij steevast dat hij niet in de gevangenis wilde zitten! Hij wilde vrij zijn... Hij vertikt het ten ene malen om mee te doen in dat belonings-systeem. Hij wil leven en niet geknecht worden. Daar sta je dan....
Je weet ook dat presteren nodig is, om ergens te komen in je leven... Zo begon ik deze blog al. Je wilt ook niet dat hij spijt krijgt. Nu kan hij zijn (puber-) keuzes nog niet over zien. Aan de ene kant wil/moet je hem loslaten (en hem zelf tot inzichten laten brengen), aan de andere kant, heb je toch ook een coachende rol als ouder.... en probeer je toch ook de andere (wereldse?) kant te laten zien.

Er zijn het afgelopen jaar verschillende interventies geweest. Gesprekken met de mentor. Want ook hij ziet dat hij beneden kunnen presteert. En dat word ook nog in stand gehouden, omdat hij het soms moeilijk heeft, met de situatie van mij en zijn broertje.
Maar het moment dat hij er toch nog voor ging knokken, kwam eigenlijk te laat.
Het zal nu niet meer lukken.
En eigenlijk hoefde dat knokken voor hem ook niet zo....
Hij heeft allang genoegen genomen met de HAVO. Wil daarna iets van een ICT-opleiding gaan doen. Hij wil genieten van het leven, en denkt dat met HAVO en HBO meer te kunnen.

Zelf roept hij al een jaar: 'je bent niet wat je dóet, je bent wie je bént'. Als iemand de vrijheid begrepen heeft, is hij het wel... Maar het willen toepassen er van, stuit op bijzonder veel weerstand.
Van school...
Maar bovenal van mijn moeder en mijn zussen.
Alles komt (goedbedoeld, omdat ze hem wil behoeden voor onheil, zoals ze zelf zegt) weer uit de kast. De mentaliteit van de kinderen op de HAVO. Hij moet bij zijn 'soort-genoten' blijven. (zelf is zijn weerwoord, dat hij met vreugde speelt met VMBO-vriendjes). Het meer kunnen... etc.
Voor mijn moeder en zussen is wat je dóet, belangrijker dan wie je bént.
En dan krijg ik ook nog dagelijks telefoon, of wij er wel voldoende achterheen zitten.... Het zou zo zonde voor hem zijn.
Bij het horen van zijn HAVO-HBO plannen, zie je haar gezicht vertrekken.
Ze gaat weer uit van het negatieve... Ziet hem bij voorbaat afglijden en vind ook nog dat wij onvoldoende doen om onze zoon daarvan te behoeden...

En ik? Ik durf niet tegen mijn moeder een weerwoord te geven.
Onze zoon wel. Hij heeft zich voorgenomen, dat áls het HAVO wordt, hij de waarheid tegen zijn oma en tantes zal zeggen. Dat het hem om leven gaat, en vrij zijn. En niet om presteren in een keurslijf, hoe intelligent hij ook is...
En tuurlijk vind je dat als moeder even jammer. Maar ik communiceer naar hem (ik alleen, want mijn man en ik kunnen hierin ook maar niet op één lijn komen...) voortdurend, dat ik van hem houd, hóe hij ook presteert.

En daar waar ik de pijn en schande van de familie vroeger en nu weerloos draag, is hij zo vrij dat hij durft te zeggen waar het op staat.

We hebben twee geweldige jongens. Die ons (en hopelijk ook anderen) leren dat status niet hetgeen is, waar het in het leven om moet draaien. De ene kan er niet mee bezig zijn, al zou hij willen (verstandelijk te beperkt). De andere heeft (mede naar aanleiding van het boekje wat ik anderhalf jaar geleden las), besloten om vanaf dát moment te gaan leven... Voor 'de wereld' een ongelukkig moment (midden in je 'school-loopbaan').

Hoe het afloopt? Over een week zullen we weten of het 3 atheneum of 4 HAVO gaat worden.
Ik houd van hem en hoop dat hij deze vrijheid vast kan houden in zijn leven. Ongeacht opleiding en status.

En natuurlijk vind ik het ook een 'hels-dilemma'. Zijn dit puber-keuzes... en hij kan inderdaad meer... overziet hij nú wat hij roept/zegt.... je wilt hem toch begeleiden in het maken van verantwoorde keuzes (wat is verantwoord?). En omdat ik (wij ... al zitten we niet op één lijn...), hier in machteloos sta en hem niet kan redden, heb ik het losgelaten. Heb ik het in Vaders hand gelegd. Vader zorgt voor hem (al wil hij dat zelf niet eens beseffen, op het moment..., het is toch zo!!!). Hij weet wat goed voor hem is. God's weg is niet altijd onze weg. En wij hebben vrije keus in het bewandelen van wegen. Hij dwingt niet. Maar op élke weg zal hij voor ons (onze zoon!!!!) zorgen. Ik heb hem in gebed gezegend, met die zorg van Vader. Niet om dan achterover te leunen en af te wachten wat de uitkomst is. Hoewel Hij wonderen kan doen... Maar om een liefhebbende moeder te zijn, ongeacht de uitkomst.


De liefde van de wereld is een voorwaardelijke liefde en zal dat ook altijd blijven. (Henri Nouwen).
En dat is ook mijn dilemma.... wij en onze zoon, zullen zolang we leven, ons in die 'gebroken' wereld moeten begeven, waarin deze 'regel' zal blijven gelden.

Geen opmerkingen:

Een reactie plaatsen