zaterdag 1 augustus 2015

Hokken

Ik en hokken... Daar heb ik wat mee in mijn leven. O.a. dit: http://kwetsbaarheid.blogspot.nl/2013/02/yv.html.

Maar over zulke hokken wil ik het in deze blog niet hebben.
Wel over de manier waarop ik denk met mijn 'autistische brein'.

Als ik mensen leer kennen, probeer ik hun gedrag te observeren en worden ze in een hokje geplaatst met mensen van wie het gedrag over een komen. Op grond van ervaring in dat observeren en indelen zijn er een flink aantal hokken ontstaan in mijn hoofd. In mijn verbeelding. Zoals ik alles fotografisch zie, zie ik dat ook voor me. Hokken met mensen erin. Geclassificeerd op grond van hun gedrag. En soms ben ik bij hen en soms ook niet. In principe lopen de hokken niet in elkaar over. Mensen kunnen wel van gedrag veranderen en moeten in mijn hoofd dus noodgedwongen in een ander hok. Dat is meer dan verwarrend. Eigenlijk wil ik er dan alles aan doen om mensen terug te krijgen in het hok, waar ze oorspronkelijk in zaten toen ik ze leerde kennen. Zó ken ik ze! Veranderd gedrag kan ik maar niet plaatsen. Hoe hard ik ook mijn best doe.
Ik probeer mensen dus altijd ergens te plaatsen in hokjes gevormd door eerdere ervaringen in mijn leven. Dat is mijn enige referentiekader, want de sociale vaardigheden ontbreken me om het per situatie en persoon te bekijken. 

Een voorbeeld van verandering van hok, waar ik nog steeds verwarring over heb was een voorbijganger.

Deze persoon kwam in mijn hoofd steeds hoger (in aanzien) te staan, naarmate de afstand verder toenam. Hoe groter de afstand werd, des te beter paste deze persoon in het rijtje mensen waar je tegenop moet kijken, die je niet gemakkelijk meer tegen kunt spreken, etc. Bijvoorbeeld leraren, dominee's, artsen, hulpverleners, bazen op werk, moeder. Deze persoon kwam in dat hok. Toen ik deze persoon leerde kennen zat deze persoon in een hok met mensen die op gelijke hoogte met me waren. In dat hok zitten ook mijn man, ... ?. Dat was een heel klein hok. Kende dat niet zo. Vriendin x, waar ik hier over blogde (http://kwetsbaarheid.blogspot.nl/2015/07/vriendin-een-wonder.html) stond ook in dat vak, hoewel in het verleden onze relatie verre van gelijkwaardig was. Maar ze bleef op gelijke hoogte op het bed naast me zitten.
Mensen in het hok waar deze voorbijganger naar opschoof die boezemen voor mijn autistische ziel altijd een soort van angst in. Ze hebben meer kennis dan ik over een bepaald vakgebied. Ontzag en niet over hun kennis in discussie hoort daarbij. Zij zijn meerderen. Ik een mindere.

Dit is een voorbeeld van hoe iemand van hok móet veranderen, doordat iemand ander gedrag laat zien (al is het gezonder; úit die drama-driehoek van slachtoffer en redder), het is in mijn hoofd zó verwarrend!

En bij elk hok past een bepaald soort gedrag. Op grond daarvan probeer ik mensen in te delen.

Mijn moeder zat/zit ook in dat hok van de 'gezagsdragers'. Ergens logisch. Een moeder is een gezagsdrager. Zij mag een beeld van God zijn naar haar kinderen. Een verantwoordelijke taak. Maar voor mijn gevoel hoort een moeder ook in dat hok met intimiti die écht naar je luisteren, die veilig zijn én te vertrouwen zijn, zonder oordeel. Die naast je zitten in het lijden. In dat hok bij mijn man en...???  Maar in dat hok heeft mijn moeder nooit gezeten!

Ik ben overigens wel blij dat mijn man niet in het 'gezagsdragers/autoritairen-hok' zit! Dan zou ik namelijk nooit een gelijkwaardige relatie met hem kunnen hebben. Dat kan nu wel. Van meet af aan zat hij in het goede hok!

In het hok van de gezagsdragers/autoritairen zat vroeger ook mijn baas. In dat hok zitten mensen met overwicht waar ik niet tegen opgewassen ben. Ik laat me door hen de les lezen en ondersneeuwen. Autoritaire persoonlijkheden. Mijn moeder was autoritair in de zin dat ze me geen vrijheid gaf. Dat ik elke stap moest verantwoorden of ik een peuter was. Dat is het!!! In dat hok word ik behandeld als peuter! Door bazen. Door moeders. Je word ingekapseld.
Uitspraken van mensen in dat hok zijn: 'Waarom ben je 5 minuten later thuis?", klonk het op mijn 25e. 'Waarom moet je vrij nemen op dinsdag?', vroeg mijn baas. 'Dat is geen geldige reden'. Elke stap moest de peuter verantwoorden... En op grond van zulke uitspraken zijn ze denk ik door mij ook ingedeeld in het 'gezagsdragershok'.

Als mensen van gedrag veranderen en dus van hok veranderen, is er verwarring dat zij en het nieuwe hok niet meer kloppen. En dat maakt dat ik helaas aan deze mensen ook blijf hangen... Of ik mensen terug wil werken naar het hok, waar ik ze aanvankelijk geplaatst had! Niet bewust. Onbewust. Want dit klop(te) niet!...

Als je meer over dit 'hokjes-denken' wilt weten, moet je absoluut deze blog (van een andere 'autistische auteur') lezen: LINK NAAR HOKJES DENKEN. Het zal zeker verhelderend zijn.
Ik werk hier nog één voorbeeld uit. Een voorbeeld hoe het in mijn koppie werkt.
Ik had vanmiddag een lunch-afspraak met een... tja... welk hok eigenlijk.... Dit schreef ik op twitter vóórdat ik ging:

'Een beetje trillen en nerveus zijn. Zo dadelijk lunch met iemand die ik veel te lang niet ontmoet heb. Een vrouw met verschillende rollen in mijn leven: Collega bij Organon (op een hele andere afdeling). Haar daar leren kennen via een gebedsgroepje op het werk toen. Later kwam ik haar tegen als moeder van een scoutingvriend van onze zoon. En toen verloor ik haar uit het oog. Tot kort geleden. 
Lastig voor mij om al die rollen te ontrafelen. Welke rol heeft ze nu? We zullen het zien! (Positieve) spanning. Of ik op moet voor een rij-examen...'

Inmiddels is die lunch achter de rug. Voor het rij-examen ben ik geslaagd ;-). Mijn koppie is nog druk bezig met verwerken. O.a. in welk hok dit weer ingepast moet gaan worden.
Dat maakt voor nu niet uit. Dat merk ik vanzelf een volgende keer. Als ik weer een foto-beeld uit mijn geheugen haal. Wellicht dit fotobeeld:


2 opmerkingen:

  1. Mooi geschreven!
    http://kwetsbaarheid.blogspot.com/logout?d=https://www.blogger.com/logout-redirect.g?blogID%3D6257583801347415081%26postID%3D7241714682634173451

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Door hokjes denken kan je de illusie hebben alles in de hand te hebben. Alles in de hand te hebben geeft een veilig gevoel. Wie wil dat eigenlijk niet, zich veilig voelen?

    BeantwoordenVerwijderen