woensdag 17 februari 2016

In het rood of in het groen

Vandaag heb ik de eerste sessie gehad van nog 10x hondentherapie.
Lekker geknuffeld met Castor en besproken wat het therapie-doel gaat worden.


Om wat uit te leggen over mijn overprikkeling hier een plaatje ter illustratie:

Zoals je ziet heb je een groen gedeelte, een oranje gedeelte en een rood gedeelte. Als ik lekker in mijn vel zit en een rustig hoofd heb, zit ik in het groene gedeelte. Als ik overprikkeld ben, zit ik in het rode gedeelte. En ik kan er ook tussen in zitten. 
Ik kan op een dag meerdere keren heen en weer switchen van groen naar rood en andersom. Ik kan ook een langere periode in het rood zitten.
Woorden die bij het rode gedeelte passen zijn:
  • verwarring
  • paniek
  • onrust
  • geen overzicht
  • vermoeid
  • angstig
  • geen eigen controle
  • aanklampen/claimen
  • emotioneel
  • wil dood (rijmt op rood)
  • moeten
Woorden die bij het groene gedeelte past is:
  • zélf controle over dingen
  • in eigen structuur mijn dingetjes lekker kunnen doen
  • mogen
  • willen
De doelstelling van de therapie is te leren reguleren. Om zélf te leren ontdekken hóe ik van het rood naar het oranje kan komen, of zelfs het groen aantikken.
Eenmaal in het rood (overprikkeld) zijn er ook dingen die NIET werken.
Ik heb in het rood nogal sterk de neiging om als een drenkeling me aan allerlei mensen vast te grijpen, te claimen: 'red me uit het rood! Ik verdrink!'.
Dan krijg ik adviezen als: 'ga wandelen!, ga een boodschap halen!, ga lezen!, ga er eens uit!, 
Máár... Wat is er aan de hand als ik in het rood zit? Dan ben ik OVERprikkeld. Deze adviezen komen ook veelal van niet-autisten (en noemen dit relaxen). Voor hen werkt dit dus ook. Maar al deze dingen (wandelen, een boodschap halen, lezen, etc.), dat voegt juist prikkels toe! Als ik overprikkeld ben, moet ik géén prikkels toe gaan voegen. Ik kan pas genieten van een heerlijke wandeling als ik in het groen zit. En ook als ik in het oranje zit. Dan kan het zelfs helpen om weer in het groen te komen. Maar eenmaal in het rood, moet ik niet naar die supermarkt om er even uit te zijn. Moet ik die koffievisite laten zitten, want élk contact, élk mens om me heen is dan een prikkel te veel (en dat geldt zelfs voor eigen man en kinderen; als ik overprikkeld ben, kan ik het beste alleen zijn, wat in de praktijk niet altijd uitvoerbaar is. Maar als ik kan, moet ik de afzondering/mijn eigen cocon opzoeken). Het trieste is, dat ik in die overprikkeling dus als een drenkeling om me heen ga roepen: 'help!, ik wil dood, want ik zit in het rood' (een fenomeen wat bij veel VOLWASSEN autisten het geval is, omdat ze als kind/jongere nooit de juiste begeleiding gehad hebben, omdat het nog niet bekend was). Maar met die hulp-roepen, dat aanklampen, roep ik weer prikkels over me af: bovenstaande goedbedoelde, maar niet-werkende adviezen, afwijzing, teleurstelling omdat mensen gewoon te kennen geven NOOIT meer in die behoefte van dat hulp-geroep te willen voorzien, etc.
Wat ik nu in deze 10 weken een beetje leren mag, is mezelf te gaan reguleren. Om zélf te leren ontdekken hóe ik van het rood naar het oranje kan komen, of zelfs het groen aantikken. Niét meer afhankelijk van anderen. Ik ben gekoppeld aan een wat oudere hond (die er uitziet als op bovenstaande foto). Dat is een beest dat heel stabiel is. Castor is voortdurend in het groen. Castor gaat dan ook een voorbeeld voor me zijn hóe je groen kunt zijn. Zo donker groen als mijn vest dat ik aanhad. Want dat gunt de therapeute me zo. Dat ik steeds meer groen mag zijn. En ik gun dat mezelf eigenlijk ook. De vraag is hóe. Daar gaat hopelijk deze therapie me wat verder in op weg helpen. Want terugkijkend op mijn leven, ben ik maar héél weinig groen. Sinds de factor werk weggevallen is, wel vaker. Dat was een verantwoordelijkheid te veel boven op de velen die ik al heb als moeder (van ook nog eens een gehandicapt kind), dochter van een ouder-wordende moeder, vrouw, enzovoorts. 

Eén van die maniertjes die ik zelf eigenlijk al heb, om uit dat rood te komen is dit schrijven. Daarom wil ik nu ook van me af schrijven wat er vandaag allemaal besproken is. Het krijgt een plekje en zorgt daarmee voor rust. Die prikkel kan van mijn lijstje!

Toen ik thuis kwam, liep ik bij toeval op zolder tegen dit mooie gedicht aan en plaatste dit op FB.



Ik kan moeilijk benoemen wié dan die vrienden zijn... In overprikkeling klamp ik me aan iedereen die ik maar kan bedenken vast om zoals hier staat: 'dat ik kan verdragen (overprikkeling), wat zonder die ander ondraaglijk schijnt'. Maar in dit geval mét verplichting... Omdat ik die ander nodig denk te hebben om uit die overprikkeling te komen. Dat is ook de reden van vastklampen... Ik loop altijd in zijn richting, in de richting van jan en alleman, mét de verplichting: dat hij/zij mij redden moet van overprikkeling. Maar voor wie ben ik nu écht een vriend zoals hier beschreven? Wie is voor mij nu écht een vriend zoals hier beschreven? Ik denk niemand echt in mijn leven. Niemand, behalve mijn Vriend. Geen rivaliteit... Geen verplichting... Ik denk zo gauw dat mensen mijn vrienden zijn. En van de andere kant mis ik ze soms zo. Misschien wil ik wel vriend zijn van alleman, maar niet alleman van mij... Hoe mooi is het als je iemand ontmoet die jou ook gunt te leven en als ik dood wil, dat niet gek te vinden. Dat werkt bevrijdend! Want wie zegt dat nu? De meeste machteloze mensen komen met 'troost' waarom je vooral niet dood zou moeten... Als iemand zegt 'ik respecteer het', dan is het niet vreemd, dan accepteer ik het zelf...
Want eigenlijk wil ik niet dood.
Ik wil dood als ik in het rood zit.
Eigenlijk is het een verlangen naar groen.
Nogmaals: ik kan enkele uren in het rood zijn, slechts 10 minuten, of 3 weken. Maar zo snel kunnen mijn emoties dan ook heen en weer switchen.
Een doel van de therapie gaat dus zijn mij te leren - middels de hond - om zélf uit de overprikkeling te komen. Niet allemaal adviezen van mensen die niet werken en die ik wél ga doen, omdat het zo goed bedoeld was. Niet bij iedereen aanklampen, die me moeten redden... Maar zélf inzicht krijgen in mijn eigen overprikkeling/autisme en van daaruit zélf leren hoe ik meer en meer met een rustig hoofd kan leren leven (in het groen). Mezelf leren reguleren dus. Zonder daar anderen voor nodig (denken te) hebben.
Ik kijk er naar uit. Want als ik mezelf beter kan reguleren, geeft dat ook rust voor mijn gezin. Want nu is het voor mijn man (en oudste zoon) ook constant een gevecht hoe ze met me om moeten gaan als ik in het rood zit, want ook hun adviezen zijn veelal een prikkel teveel. Ook zij kunnen mij niet redden.

Als je naar bovenstaande steekwoorden kijkt die ik bij de kleuren heb opgeschreven, zie je ook staan dat ik op mijn best ben, als ik zélf de controle heb over de dingetjes die ik wil/mag doen. Lekker in mijn eigen tijd, op mijn eigen tempo, volgens MIJN structuur. Dat is ook de reden dat ik altijd over alles de controle wil houden. Dat geeft niet alleen veiligheid (want de controle verliezen, geeft chaos en dan kom ik in oranje/rood), maar is ook een voorwaarde om in het groen te zijn. Daarom moet ik ook doen wat voor MIJ werkt. En niet wat anderen vinden dat ik wel of niet moet doen. Het gaat om MIJN groen. Dus als die onverwachte visite niet uitkomt, mag ik leiderschap tonen door aan te geven dat het nu te veel voor me is. Dan kan ik zélf de controle nemen door samen met die persoon een afspraak te plannen. Dit is een voorbeeld hoe ik verantwoordelijkheid kan nemen voor mijn eigen groen.
Ik dacht er later thuis nog over door. En moest ook aan het geloof denken. Want mijn Vriend (Jezus) kan me soms ook letterlijk helpen van het rood naar het groen. Maar wat in het christelijk geloof vaak het motto is: overgave. Dat betekent letterlijk: loslaten! De controle uit handen geven (aan Hem). Maar dat werkt nu juist niet voor een autist... Controle verlies is... chaos... onduidelijkheid... dingen te groot en te vaag... BAM: ROOD!. Misschien betekent overgave voor mij wel het leren lós van anderen (alleen mét Hem er bij!) mijn eigen controle te hervinden. Mijn eigen maniertjes van dingen doen. Lekker op zijn Justines. Genieten van het groen als het weer goed gaat. Mijn eigen structuur. Vertrouwen dat dát goed is. Als ik dat mag leren, is dat mijn manier van overgave. En mijn manier is goed. Verantwoordelijk voor mijn eigen groen. Hij weet van welk maaksel ik ben (uit Psalm 103). En Hij geniet als ik geniet (een vader (en moeder) geniet ervan als zijn eigen kind geniet). En ik geniet als ik in het groen ben.

4 opmerkingen:

  1. Mooi dat je iedere keer weer zo open alles durft te delen......weet je dat je een voorbeeld bent en ik denk niet alleen voor mij. Ik wens je dan ook de komende periode dat jijzelf op zoek mag gaan naar de balans en het steeds meer terugkomen in het groene gebied, dat gun ik je en dat bid ik je toe ❤️

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wat weer mooi opgeschreven. en wat mooi dat je zo open bent, en tegelijk jezelf zo klein maakt.Dan bedoel ik klein voor God.

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Wat weer mooi opgeschreven. en wat mooi dat je zo open bent, en tegelijk jezelf zo klein maakt.Dan bedoel ik klein voor God.

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Je kunt je zo geweldig goed uiten. Maakt het inzichtelijk. Dankjewel.

    BeantwoordenVerwijderen