maandag 8 mei 2017

Als je jezelf kunt zijn - helemaal - ben je vrij, mits je de juiste beperkingen kent

Gisteravond zapte ik voor het slapen gaan nog even op tv. Ik viel midden in een boeiende uitzending van 'de Reünie'. Zulke programma's ga ik steeds boeiender vinden, sinds ik steeds meer van mensen - zoals ze zijn - ben gaan houden. Daar zitten allemaal mooie mensen en ze zitten letterlijk even in de spotlight om een stukje van zichzelf te laten zien. Met al hun identiteitshonger die daar bij hoort. Of met ontdekte vrijheid.

Ik laat even 4 korte fragmentjes zien uit het programma.
Dit was het moment waarop in inviel:



Ik werd er gelijk door getriggerd, omdat ik het mensen zo gun om helemaal - zonder maskers - zichzelf te kunnen/mogen zijn.

Hier volgen nog 3 korte fragmenten uit dat zelfde interview met deze man, die de volheid van zijn vrijheid laten zien:







Deze vrijheid gun ik andere mensen, inclusief mezelf.
Over mijn eigen vrijheid (en de beperkingen daarin) heb ik de afgelopen week weer veel gesprekken met mijn man gevoerd.

Ik moet denken aan het homostel dat laatst in het nieuws was, die hand in hand over straat liepen en dat moesten bekopen met een klap met een boksbeugel en het daardoor moeten missen van een stel voortanden.
Die 'boksbeugel mensen' is een duidelijke categorie mensen waarbij dit homostel niet zichzelf kan zijn. Zodra je bij hen in de buurt komt, trigger je bij hen kennelijk iets waardoor je de klappen krijgt.
Het beperkt dit stel in hun vrijheid, want ze durven niet meer alleen de straat op.
En ja, het is voor hun eigen gezondheid beter om te zorgen ook maar niet bij deze mensen in de buurt te komen. Het kan ze letterlijk een paar tanden schelen. Je laat jezelf niet willens en wetens pijn doen.

Een lastigere categorie mensen zijn degenen die zeggen dat homoseksuelen er helemaal mogen zijn, maar zodra ze geconfronteerd worden met de uitingen van homoseksualiteit (hand in hand lopende van dezelfde sekse) ze toch ook liever een blokje om gaan. Er zit gewoon iets in hen dat niet met die uitingen om kan gaan. Letterlijk een andere geaardheid. Hun geaardheid matcht niet met de geaardheid van dat homostel dat nu zichtbaar voor hun neus staat, kussend, knuffelend. Als vanzelf doen ze een stapje terug omdat ze het niet kúnnen....er mee omgaan. Terwijl ze écht houden van homo's.

Wat doet dit dan met de vrijheid van die homo's?
Of met de vrijheid van die categorie mensen?
Niet iedereen is het zelfde. Dus het kán echt dat mensen wel van homo's houden, maar niet van de uiting die daarbij hoort. Zij zijn vrij om die stap terug te zetten of dat blokje om te gaan.
En zolang dit zo'n homostel pijn doet (dat mensen liever afstand van je hebben, zodra je je homo-zijn praktiseert), is het ook voor dat homostel beter om deze mensen te mijden. Je laat jezelf niet willens en wetens pijn doen. Dus zolang het homostel pijn voelt bij het niet om kunnen gaan met hun praktiserende gedrag, betekend de vrijheid van de één de inperking van de vrijheid van de ander. Ze moeten letterlijk de mensen mijden die niet kunnen omgaan met die uitingen. Niet naar die winkel, waar de kassière wegkijkt als jij je partner kust (terwijl die kassière niet anti-homo's is, maar totaal niéts kan met dat gedrag). Of... jezelf beschermen door wél naar die winkel te gaan, maar voor de tijd dat je daar in de rij staat je partner dan niet te kussen of hand in hand te staan, zodat die mensen ook geen last hoeven te hebben van je gedrag en jij daarmee jezelf dus niet hoeft te bezeren.  
Het homostel is vrijer als ze die pijn niet meer voelen. Als ze zeggen, 'boeien die kassière, maar ik ga gewoon naar die winkel en ik sta gewoon hand in hand in die rij. Kijkt die kassière weg, heeft zij last van mijn praktiserende gedrag? Dat is haar probleem. Zij mag wegkijken, dat is haar vrijheid. Het doet me geen pijn. En wij mogen praktiseren, dat is onze vrijheid.'.
Dan loop je het risico dat de kassière naar je toekomt (die vrijheid heeft ze) en vraagt of je de volgende keer in een andere rij wilt gaan staan, omdat ze er last van heeft. Kiest het stel dan willens en wetens voor hun vrijheid en gaan ze de volgende keer toch weer in die rij staan (boeien die kassière), of passen ze zich aan en houden ze rekening met háár moeite en kiezen ze de volgende keer een andere rij. Of voelt het stel nu wel pijn? Of geeft het stel die kassière die macht niet over hun leven en kiezen ze zonder pijn voor een andere rij, omdat ze anders haar de vrijheid ontnemen?

Voel je de worsteling van zowel het homostel als diegene tegenover hen die niet uit de voeten kan met het praktiserende gedrag? Waar begint de vrijheid van de één en houdt die van de ander op?

Zo zit dat ook een beetje met mijn autisme.
Ja, ik mag zo autistisch zijn als een deur.
Dat was ik vroeger ook. Maar toen was het minder zichtbaar. Braaf pas je je aan aan allerlei mensen en situaties. Cooping gedrag wordt dat bij autisme genoemd.
Maar dat houd je op ten duur niet meer vol. Om constant niet jezelf te zijn.
Dus dat masker is gevallen en ik werd mezelf...
Maar ja... dan kom je in een wereld als die homo's...
De boksbeugel-categorie tref ik gelukkig niet. Er is niemand die me in elkaar ramt, als ze geconfronteerd worden met mijn autistische gedrag. Hooguit dat mijn rood worden hen ook rood maakt.
Die andere categorie tref ik veelvuldig.
Zodra ze geconfronteerd worden met mijn autistische gedrag vinden ze het erg lastig er mee om te gaan. Ze trekken zich letterlijk van me terug. Daarmee houden ze nog wel van mij. Maar hun karakter matcht niet met mijn karakter, dus gaan ze figuurlijk een blokje om.
En zolang dit mij pijn doet (dat mensen liever afstand van je hebben, zodra je autistische gedrag voor hen merkbaar en zichtbaar wordt), is het ook voor mij beter om deze mensen te mijden. Je laat jezelf niet willens en wetens pijn doen. Dus zolang ik pijn voel bij het niet om kunnen gaan met mijn autistische gedrag, betekend de vrijheid van de één de inperking van de vrijheid van de ander. Ik moet letterlijk de mensen mijden die niet kunnen omgaan met mijn autistische uitingen. Om mezelf te beschermen tegen die pijn. Omdat ik zelf toelaat dat dat pijn doet. Niet naar die kerk, waar de voorganger de vrijheid neemt nergens op te reageren als ik nadien leegloop (mijn autistische reguleren/ het op een rijtje willen krijgen en daardoor allerlei vragen ga stellen. Terwijl die voorganger niet anti autisten is, maar totaal niéts kan met dat leegloop- en vraag-gedrag). Of... jezelf beschermen door wél naar die voorganger te gaan, maar voor de tijd nadien je autistische gedrag temmen en middels allerlei oranjeplannen zorgen dat het leegloop gedrag niet bij deze personen hoeft plaats te vinden, zodat die mensen ook geen last hoeven te hebben van je gedrag en jij daarmee jezelf dus niet hoeft te bezeren.  
Ik ben vrijer als ik die pijn niet meer voel. Als ik zeg, 'boeien die voorganger, maar ik ga gewoon naar dat concert waar hij optreedt en ik laat nadien mijn autistische gedrag er ongeremd zijn. Heeft degene last van mijn autistische gedrag, als diegene mijn vraag/leegloop object is? Dat is zijn probleem. Hij mag nergens op reageren als ik leegloop, dat is zijn vrijheid. Het doet me geen pijn. En ik mag ongeremd autistisch zijn, dat is mijn vrijheid.'.
Dan loop ik het risico dat die voorganger naar me toekomt (die vrijheid heeft hij) en vraagt of ik de volgende keer maar naar een andere kerk ga, omdat hij er last van heeft. Kiest ik dan willens en wetens voor mijn vrijheid en ga ik de volgende keer toch weer dat concert waar hij optreedt (boeien die voorganger), of pas ik me aan en houd ik rekening met zijn moeite en kies ik de volgende keer een ander concert. Of voel ik nu wel pijn? Of geef ik die voorganger die macht niet over mijn leven en kies ik zonder pijn voor een andere kerk, omdat ik anders zijn vrijheid ontneem?

Voel je de worsteling van zowel mij als diegene die tegenover mij die niet uit de voeten kan met het autistische gedrag? Waar begint de vrijheid van de één en houdt die van de ander op?
Ja, ik mag in zijn geheel in het licht staan. Dit ben ik. Boeien iedereen die er moeite mee heeft. 
Maar omdat ik van mezelf weet dat het niet kunnen omgaan met mijn gedrag (wat zich weer uit in figuurlijk wegkijken) me pijn doet is het beter die mensen te mijden óf met hele goede oranjeplannen werken (waarmee ik mijn autistische gedrag tem). Ik mag wel leeglopen, maar niét bij die personen die niet met mijn leegloopgedrag kunnen omgaan. Als dat onderdeel is van mijn oranjeplannen, dan zorg ik goed voor mezelf en hoef ik ook geen pijn te voelen. Dan vóel ik ook geen pijn. Op deze manier is het maanden goed gegaan. En ervoer ik echt vrijheid. Geen pijn. Door die oranjeplannen, hoefde ik mezelf niet bloot te stellen aan pijn en dankzij die plannen kon ik toch in alle vrijheid in de buurt zijn/komen van deze mensen die wel van me houden, maar niet met mijn autistische gedrag kunnen omgaan. Ik hoefde mezelf niet in een kooitje te zetten om mezelf helemaal niet aan deze mensen bloot te hoeven stellen. Middels mijn oranjeplannen kon (en kan) ik er mee omgaan. Ik voelde me daardoor zó vrij, dat ik per ongeluk onlangs weer leegliep bij iemand die er niét mee om kon gaan. En ik vervolgens weer niet om kon gaan met de vrijheid van die ander om niet op mijn leegloop- en vraag-gedrag te reageren (figuurlijk wegkijken). Dus dat ontspoorde even. 
Ik weet dat als ik echt bewust voor mezelf zorg en constant met deze oranjeplannen op pad ga (voor mijn eigen heil), ik wel weer de stap kan zetten om in alle vrijheid te kiezen wél in de buurt van deze mensen te zijn/komen. Ik heb bewezen dat ik het kon. En dat ik even meer vrijheid pakte dan ik aankon, wil niet zeggen dat ik het niet weer kan. Want als ik al die mensen moet mijden die niet met mijn autistische gedrag kunnen omgaan, kan ik beter stoppen met leven. Of permanent in mijn eigen cocon blijven kleuren. Dat kleuren is overigens een prima onderdeel van mijn oranjeplan. Om te voorkomen dat ik rood wordt. Dat ik leegloop. Het is een fijn tem-middel, omdat het letterlijk rust brengt in een hoofd vol vragen, die ontstaan zijn als ik aan de maatschappij deelgenomen heb. En waarom neem ik aan de maatschappij deel? Omdat ik - hoe autistisch ook - een sociaal wezen ben. Omdat ik een zoon heb, die het fijn vind op een bepaalde plek/ bij bepaalde events na te denken over het leven (en ik als moeder van graag in zijn behoefte voorzie en taxi-vervoer, gezelschap en klankbord wil zijn voor hém). Boeien wie de spreker is. Als ik een goed werkend oranjeplan heb, is het allemaal prima. Omdat ik een moeder heb, die de wens geuit heeft naar een bepaald iets te gaan en ik als dochter zoveel van haar houd, dat ik dat haar voor Moederdag cadeau doe. Boeien wie er spreekt op dat concert. Als ik een goed werkend oranjeplan heb, is het allemaal prima. 
Omdat ik zélf tijdens een bepaald weekend gevormd wil worden in mijn identiteit. Boeien hoeveel vragen ik krijg. Met een goed werkend oranjeplan, is het allemaal prima. Omdat ik zélf helemaal in Zijn klimaat wil zijn, daar tijd voor vrij zet, omdat ik weet hóe genezend dat is. Boeien hoeveel leegloopgedrag ik nadien krijg. Met een goed werkend oranjeplan, is het allemaal prima. 
Ik hoef niet in het groen thuis te blijven, om middels kleuren te zorgen dat ik groen blijf. Als een soort van therapeutische activiteit in mijn cocon. Het kleuren gebruik ik om niet verder rood te worden, als ik oranje ben. Om mijn onrust in mijn hoofd tot verstilling te brengen en zo weer groen te worden. Als iemand last heeft van mijn leeglopen (als ik per ongeluk zoveel vrijheid denk te hebben dat ik het doe bij mensen die er niets mee kunnen), en zegt dat ik dan maar thuis moet blijven kleuren, en ik zou daarnaar luisteren, dan laat ik me opsluiten in een kooitje waar ik niet in hoef. Mensen en situaties mijden kán onderdeel zijn van mijn oranjeplan. Dat doe ik ook geregeld. Maar dan maak IK die keus. En niet omdat de ander wil dat ik dat doe. En als ik me sterk genoeg voel, dan hoef ik die mensen en situaties niet te mijden. Dan neem ik deel aan de maatschappij. Mét kassières die wegkijken. En met goedwerkende oranjeplannen hoef ik geen last te hebben van die wegkijkende kassière. Ieder zijn/haar eigen geaardheid. Prima. 

En toch voelt een oranjeplan ook niet als vrijheid. Mijden niet. Oranjeplannen ook niet. Het zou zo mooi zijn als het niet nodig is... Als we in een wereld leven waar iedereen met iedereen om kan gaan. 

Ik was een paar dagen in het klooster, met een groep. En gedurende die paar dagen heb ik weer mogen proeven aan een stukje vrijheid. Sowieso bij God. Ik mag bij Hem zo autistisch zijn als een deur. Hij heeft me zelf gemaakt en kan daar heel goed tegen en mee om gaan. En hij liet middels allerlei mensen blijken dat ik helemaal mocht zijn wie ik was. Zóveel ontvangen van Hem, ook door mensen heen. En ook bij de groepsgenoten ervoer ik vrijheid. Ook zij accepteerden mijn autistisch zijn. Máár geen van hen heeft kennis hoeven maken met mijn autistische gedrag (omdat dat in 2 dagen tijd best in toom te houden is, of niet eens opkwam). Dus dat maakte de wederzijdse vrijheid groter. Niemand hóefde ook last te hebben van me. Of heel kort. Toen ik even letterlijk buiten gesloten was. Toen kwam er een beetje rood. Maar het was niet nodig om mensen te claimen.Het leeglopen kwam pas thuis (en dat heb ik middels mijn oranjeplannen keurig daar gelaten waar het hoorde). 
Dit was vrijheid. Dat dit goed gegaan is, geeft me weer vertrouwen in het feit dat ik het kan. En eigenlijk wist ik dat ook wel. Had ik dat ook al maanden bewezen (aan mezelf). Ik kan voor mezelf zorgen. 
Weet je wat het nadeel is van zulke dingen mijden? (wat ik ook had kunnen doen). Dat ik dan ook zulke mooie ervaringen misloop. Ervaring waar mijn ziel naar snakt. Maar ook de verbinding met mensen. Ik houd van mensen! Ook van hen die niet met mijn autistische gedrag kunnen omgaan! Ik houd van mensen. En het rotte van mijn handicap is dat het gedrag er uitziet als voorwaardelijke liefde. Claimende liefde. ('Houd jij dan ook van mij'?) En daar vanuit de ander ook naar gehandeld wordt. Want zeggen ze... liefde laat zich niet dwingen. In die kloostergroep was dat rotte gedrag niet nodig. En ik heb gigantisch veel liefde ontvángen (en gegeven). Maar zou ik langer in hun omgeving zijn, zou dat gedrag zich ook ontwikkelen. En dat gedrag is niet wat er in mijn hart zit. Want in mijn hart zit wél die onvoorwaardelijke liefde voor die medemens (ook voor hen, die niet matchen met mijn gedrag). Maar juist door mijn autisme kan ik mijn gedrag niet in overeenstemming laten zijn met hoe het in mijn hart echt is. Dat geldt ook vaak voor het uiten van emoties. Passende emoties bij een bepaalde situatie is zoooo lastig.... Ik ga zenuwachtig lachen als een situatie om te huilen is. Hoe harder mijn hart huilt, hoe harder ik lach. Ook een soort reguleren. Zoals jongste met zijn tiktouwtje doet. Die emotie kan ik dan niets mee. En ik uit hem verkeerd. Niet passend. (En ook daarin word ik vaak verkeerd begrepen... denken mensen dat ik hen voor de gek houd door te lachen... of dat ik de ernst van een situatie niet inzie, terwijl dat juist wél het geval is). Zo weet ik ook niet hoe ik die onvoorwaardelijke liefde moet laten zien. En ga ik allerlei dingen claimen. Het zit wel in mijn hart, maar niet in mijn gedrag. En dat is toch waar mensen naar handelen. Mensen laten zich niet dwingen. En als ik dat gedrag een paar dagen helemaal niet (nodig) heb, merk ik hoeveel ik dan écht ontvang.

Wat is vrijheid - in mijn geval - toch ingewikkeld... En wat snak ik naar hetzelfde geluk als deze homo-man uit de uitzending van de Reünie. En daar heb ik best al veel van mogen proeven. Als ik goed voor mezelf zorg, middels mijn oranjeplannen. Mijn vrijheid om volledig autistisch te zijn, leid ik via die oranjeplannen in goede banen. En zo zijn die plannen tóch onderdeel van mijn vrijheid. Omdat ik zónder die plannen (wat vrijer lijkt) door mijn autisme niet in staat ben me vrij te voelen (en zelfs anderen daar in manipuleer/ in meeneem). En dan kan ik midden in het leven staan en zélfs met mijn moeder naar een concert gaan waar er ongetwijfeld weer vragen ontstaan in mijn hoofd. 
Ik heb de vrijheid om volledig autistisch te zijn. Ik hóef niet meer dat cooping-gedrag te hebben. Ik hoef niet terug de kast in (of mijn cocon in en daar wat gaan kleuren). Me constant aanpassen aan hoe 'het hoort', of hoe bij me binnen komt dat het hoort, of hoe ik begrijp hoe het hoort (want er zijn maar zo weinig mensen beschikbaar om me dan uit te leggen hoe het wél zit). 
Ik heb de vrijheid om volledig autistisch te zijn. Maar ik moet, nee mág mezelf hier in beschermen. 
En opeens moet ik denken aan een B.Loft event van 28 augustus 2016 (www.iambloft.nl), waarin het overkoepelende thema Freedom uitgelegd werd. Anko gebruikte als voorbeeld een parachute. Die heb je nodig, omdat je anders te pletter valt. Letterlijk. Morsdood. Weg vrijheid. Die oranjeplannen zijn mijn parachute. Ze beschermen me tijdens mijn sprong. Zo dat ik niet te pletter val in ontspoord gedrag, maar een zachte landing mag maken. Ook zonder cooping gedrag. Ook zonder terug de kast (cocon) in te hoeven.

Image may contain: text 

En zo ben ik al schrijvende zelf ook weer een stapje dichter bij die vrijheid. Letterlijk vrijer geworden. Het geluk ervarend, zoals die man in 'de Reúnie' vrijheid/geluk ervoer. Eindelijk uit de kast, maar met het kennen van de juiste beperkingen. De vrijheid van binnen de kloostermuren, ook er buiten. 
Mezelf helpen, middels praten met mijn man, maar vooral middels dit schrijven. Tijdens het schrijven letterlijk (van Hem) de inzichten krijgen. Ik mis het wel dat ik bij weinig mensen de veiligheid voel om samen met hen over deze thema's in mijn leven te kunnen praten (buiten mijn man... want hij is zo verweven met mij, dat hij soms letterlijk te weinig afstand heeft om dingen te kunnen zien. Dan reageert hij alleen vanuit emotie). Een goede coach. Waarmee ik samen deze dingen kan ontrafelen. Want als het zich ophoopt in mijn hoofd, dan worden het tassen vol... Gespecialiseerd in autisme én zelf geraakt door de vrijheid die Jezus brengt. Ze zijn er niet. Enkelen... Maar die zijn weer niet te betalen. Want reguliere hulpverlening... daar ben ik uitbehandeld... 

4 opmerkingen:

  1. Wat mooi die paar kloosterdagen. Ook wel confronterend hoe het kan zijn tussen jou en de ander wanneer het autisme-gedrag er niet is. Heel goed dit van je afschrijven al gun ik je ook die coach die je nu mist. Het is gewoon heel fijn met een gelovige deskundige te praten.

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Wauwwww wat heb je dit treffend en mooi geschreven .......zo knap en dapper van je 😘

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Deze reactie is verwijderd door de auteur.

    BeantwoordenVerwijderen
    Reacties
    1. Blij met onze ontmoeting in het Klooster, begrijp door jouw boek en ons gesprek, dit verhaal!
      👍 .Aukje

      Verwijderen