dinsdag 29 augustus 2017

Als een hond

Als een hond (verhaal uit Samuel)


Er staat een verhaal in de Bijbel van een kleuter die verlamd werd aan beide voeten toen zijn voedster hem optilde om te vluchten, maar hem in de haast om weg te komen liet vallen (2 Sam. 4:4). Deze kleuter, Mefiboset, was de zoon van Jonathan, de hartsvriend van David. Jonathan en zijn vader Saul waren omgekomen en David werd tot koning van Israël gezalfd. De voedster sloeg met Mefiboset op de vlucht omdat het in die tijd gebruikelijk was dat de nieuwe koning de familie van de vorige koning volledig uitmoordde.
Pas jaren later kwam David erachter dat er nog iemand van de familie van Saul in leven was (2 Samuël 9): Mefiboset. David liet hem bij zich brengen en vertelde hem dat hij hem goed zou behandelen, dat hij hem het land van zijn grootvader Saul zou teruggeven en dat hij voortaan bij David aan tafel te gast zou zijn. Hij mocht bij hem aan het hof wonen.
De reactie van Mefiboset? “Wie ben ik, heer, dat u zich bekommert om een dode hond als ik?” Hij ziet zichzelf als een mislukkeling die het niet waard is om aan het hof van koning David te komen wonen. David heeft hier geen boodschap aan en doet er nog een schep bovenop: hij zorgt ervoor dat Mefiboset 36 man personeel krijgt die het land voor hem bewerken!
Zo werd Mefiboset opgenomen aan het hof en behandeld als één van de koningszonen. Hij was veranderd van een dode hond uit een nietszeggend dorpje tot een koningszoon die aan het hof woonde.

Over dit verhaal hield Maaike Schalk een paar jaar terug ook een meditatie: 


Wat heb ik me door de wonden in mijn leven lang een dode hond gevoeld... vóór dat ik kon accepteren dat ik óók een Koningsdochter ben en ik door genade in Zijn Hof aan de Koninklijke tafel mag zitten. Mét mijn littekens. Want die blijven (zoals zijn verlamde benen ook blijven).  

Gisteren had ik weer één van mijn oppas-honden. Aslan dit keer weer.

Image may contain: dog, shoes and outdoor

Bij toeval las ik op de dag deze tekst uit Mathheüs 15:21-28

Image may contain: text
Poeh.... Wat moet ik hiermee??? Ik weet maar al te goed wat het is om je een dode hond te voelen, je afgewezen te  voelen, doodgezwegen te worden, voortdurend "nee's" te krijgen van mensen.
En dan staat hier een verhaal over Jezus én Zijn leerlingen die lijken uit te sluiten en dood te zwijgen? Wat móet ik hiermee??? Waarom staat dit verhaal in de Bijbel? Zo, op deze manier? Ik zie vast iets over het hoofd... Dus ging op onderzoek uit.

Ik ben momenteel lezende in dit boek:

Afbeeldingsresultaat voor de jezus manier

Kort gezegd gaat het hierover. Hij behandeld verhalen uit de 4 evangeliën waarin Jezus in gesprek gaat met mensen die hij 'toevallig' ontmoet. Bijvoorbeeld met Nicodemus (een wetgeleerde), die in de nacht bij Hem komt, of met een Samaritaanse vrouw die op het heetst van de dag water komt putten.
Wij hebben snel onze vooroordelen. Denken dat Nicodemus dingen te verbergen heeft (omdat hij midden in de nacht komt) en betitelen de vrouw die op het heetst van de dag water komt putten als een slet. Een hoer. Ze schaamt zich kennelijk voor haar dorpsgenoten en op het heetst van de dag weet ze zeker dat ze niemand tegen komt. Misschien was er wel wat heel anders aan de hand? Wij vullen zo makkelijk in (voor een ander) en oordelen en veroordelen.
Jezus niet. Zoals de ondertitel van dit boek zegt, wijst hij niet (na/af), maar wenkt Hij ('kom bij Mij, kom bij je Vader). Dat doet Hij door aan te sluiten bij de situatie waar deze mensen zitten en een respectvol gesprek te hebben. Vragen te stellen die prikkelen en de gesprekspartner aan het denken zetten. Een goed coachings-gesprek zou je kunnen zeggen. Zulke gesprekken bloei ik ook van op. Ik mis ze. Ik mis (onafhankelijke) mensen in mijn netwerk die zulke gesprekken met me voeren. En bovendien worden mijn vragen vaak weggezet als 'autistische vragen'. Terwijl ik eigenlijk verlang naar een gesprek als Jezus voerde met Zijn gesprekspartners, waarin je respectvol gezien en gehoord wordt (hoe autistisch ook ... ;-) ).

En daar zat ik dan met mijn tekst uit Mattheus. Sluit Jezus hier aan bij die vrouw die zo bij Hem aan dringt? Op het claimende af... (want met haar gehandicapte kind, kan ik me met mijn gehandicapte kind maar al te goed inleven in haar situatie...).
Is dit de Jezus-manier, zoals ik die een beetje uit bovenstaand boek heb leren kennen?

Dus ik besloot de schrijver zelf - Arie-Jan Mulder - daar een berichtje over te sturen. Hoe hij dat dan ziet.
Ik bleek niet de eerste te zijn die het hem vroeg. Die zelfde vraag heeft hij enkele weken geleden ook van een bevriende predikant (Richard Vervoorn) gehad.
Ds. Vervoorn heeft er deze preek over gehouden:



Wat me het meeste raakte uit deze preek was deze zin: 'Groot geloof is als je kan bedelen om genade'. Want dat doet deze vrouw. De houding van Jezus en de leerlingen heeft niet als gevolg dat ze gaat en afgewezen afdruipt. Het heeft juist tot gevolg dat ze kómt. Ze reageert of Jezus haar wenkt.
En misschien doet Hij dat ook wel.
Want een reactie van iemand op FB m.b.t deze tekst was deze:
Ik denk dat Jezus haar hart peilde. Was ze als een furie tekeer gegaan dan zat daar haar trots nog op dat punt. Hij zag haar hart. Dat trok zich niets aan van Zijn woorden want zij zag Zijn hart ook! Bewogen en vol ontferming.
De vraag aan mezelf hierbij is: Kan ik me laten afwijzen door mensen, ja zélfs door Jezus? Weet ik me dan nog steeds die  Koningsdochter aan die Koninklijke tafel, of voel ik me dan opnieuw een dode hond? 

Als reactie op afwijzing ben ik vaak geneigd om gloeiend boos te worden en vanuit die emotie te gaan claimen... Claimen... Net als deze vrouw doet. Ze wordt door die leerlingen maar een lastpak gevonden... Net als in het verhaal van die onrechtvaardige rechter (wat Richard ook in zijn preek aan haalt), uit Lucas 18: 1 Hij vertelde hun een ​gelijkenis​ over de noodzaak om altijd te ​bidden​ en niet op te geven: 2 ‘Er was eens een rechter in een stad die geen ontzag had voor God en zich niets aan de mensen gelegen liet liggen. 3 Er woonde ook een ​weduwe​ in die stad, die steeds weer naar hem toe ging met het verzoek: “Doe mij recht in het geschil met mijn tegenstander.” 4 Maar lange tijd wilde hij dat niet doen. Ten slotte zei hij bij zichzelf: Ook al heb ik geen ontzag voor God en laat ik mij niets aan de mensen gelegen liggen, 5 toch zal ik die ​weduwe​ recht verschaffen omdat ze me last bezorgt. Anders blijft ze eindeloos bij me komen en vliegt ze me nog aan.’ 6 Toen zei de ​Heer: ‘Luister naar wat deze rechter zegt, al minacht hij ook het recht. 7Zal God dan niet zeker recht verschaffen aan zijn uitverkorenen die dag en nacht tot hem roepen? Of laat hij hen wachten? 8 Ik zeg jullie dat hij hun spoedig recht zal verschaffen. Maar als de ​Mensenzoon​ komt, zal hij dan geloof vinden op aarde?’ 
Deze weduwe wordt ook als een lastpak gezien... 
Maar toch heeft het resultaat: De rechter verschaft recht.. En in het verhaal uit Mattheus 15 verschaft Jezus recht. Het verandert het hart van de ander, als het diepste verlangen zichtbaar wordt. Want dat doe je eigenlijk als je claimt... Je diepste verlangen zichtbaar blijven maken. Zonder slachtoffer te worden van die ander. Want dat doe ik door mijn beschadigingen. Ik stel die ander verantwoordelijk voor het leed dat ik voel. Doordat jij niet luistert, voel ik me weer een dode hond. 
Wat hier gebeurt is iets anders: de vrouw houdt de verantwoordelijkheid bij haarzelf. Ze kan zich laten afwijzen, zonder slachtoffer te worden. Ze meldt nog duidelijker wát er aan leed is en wát haar verlangen daarbij is. Ze houdt de verantwoordelijkheid bij haarzelf. Alles, wat zij nog te zeggen heeft is één lange schreeuw: “Heer, help mij toch!” Hoe groter de nood, hoe korter het gebed. Maar ze gaat Hem niet verantwoordelijk maken voor haar nood. Zelfs Zijn 'gezwijg' niet. Het wakkert haar verlangen des te sterker aan. Ze reageert alsof ze niet af-gewezen wordt, maar gewenkt.

Claimen zoals ik altijd deed (want ik groei echt wel!), wekt ergernis op (zoals bij die leerlingen, of bij die rechter), waardoor er júist niet meer naar je geluisterd wordt. Bedelen om genade is groot geloof. Het geloof dat Dé Rechter je hoort en ziet én je recht zal doen. Als je dat gelooft, mag je afgewezen worden. Ja zélfs door Jezus.

Als laatste las ik er ook nog deze preek over: http://www.pastoralekroes.nl/prekendekananesevrouw/. Ik denk dat hierin de verschillende uitleggen samenkomen. Het is van een inmiddels overleden dominee. Maar ook de woorden hierin deden mij het aanvankelijk vreemde verhaal beter begrijpen.

Ik hoop dat je net als ik rijker uit deze zoektocht bent gekomen, waarin ik je met liefde meenam. 

1 opmerking: