donderdag 26 juli 2018

Er zijn teksten die je niet zoveel leest.

Ik las eerder deze week Prediker 7. 
Een stuk uit de Bijbel dat ik niet zo vaak lees. 
Met mijn fotografische geheugen, heb ik vele bijbelteksten in laatjes als fotobeelden in mijn hoofd opgeslagen. 
Maar deze tekst kon ik in geen enkel laatje terugvinden. Of ik moet het erg ver weg gestopt hebben. 

Ik vond er wel rake stukjes in zitten. 
Ik deel de tekst hier integraal en ga er dan wat stukken uitlichten. 
Waarschijnlijk geheel op mijn eigen autistische wijze. 
Ik ben geen theoloog. Ik weet niet hoe je dit alles moet lezen in het kader van het nieuwe testament. 
En ik weet ook niet hoe je deze dingen moet lezen in de tijdsgeest waarin het geschreven is. 
Nee, ik lees gewoon wat er staat met mijn eigen autistische perceptie. En dat maakt het nu juist mooi. 

Wijsheid gaat boven rijkdom

‘Een goede reputatie is beter dan het duurste parfum. De dag waarop iemand sterft, is beter dan de dag van zijn geboorte. Het is beter uw tijd te besteden aan begrafenissen dan aan feesten. Want ook u zult eens sterven en het is goed daaraan te denken nu u er nog de tijd voor hebt. Verdriet is beter dan blijdschap, want verdriet is beter voor je ziel. Een wijs mens denkt vaak aan de dood, terwijl een dwaas zich alleen maar zorgen maakt over de vraag hoe hij dit moment het prettigste kan doorbrengen. Het is beter kritiek te krijgen van een wijs man dan lof te ontvangen van een dwaas. Want het compliment van een dwaas is net zo snel verdwenen als een stuk papier in het vuur en het is dom daarvan onder de indruk te raken. De wijze man wordt een dwaas als hij zich laat omkopen, het ondermijnt zijn inzicht. Iets afmaken is beter dan met iets beginnen. Geduld is beter dan trots. Erger je niet, want ergernis is iets voor dwazen. Vraag niet waarom het vroeger beter was dan nu, zoʼn vraag getuigt niet van wijsheid. Wijsheid en bezit zijn goede zaken in het leven. Zowel met wijsheid als met geld kunt u veel bereiken, maar wijsheid stelt u in staat in leven te blijven. Kijk eens hoe God te werk gaat en probeer niet zijn werk te veranderen: niemand kan rechtmaken wat Hij gebogen heeft. Geniet van de voorspoed zoveel u kunt en als er moeilijker tijden aanbreken, bedenk dan dat God zowel het een als het ander geeft. Wij weten niet hoe de toekomst zal zijn. In dit zinloze leven heb ik alles gezien wat er te zien valt, ook het feit dat goede mensen jong sterven en sommige slechte mensen heel oud worden. Wees daarom niet al te goed en niet al te wijs. Waarom zou u zichzelf vernietigen? Aan de andere kant moet u ook niet al te slecht zijn, wees geen dwaas. Waarom zou u sterven voor het uw tijd is? Voor wie ontzag voor God heeft, is het het beste de middenweg te kiezen tussen verstandig en dwaas zijn. Een wijs man is sterker dan de bestuurders van tien grote steden. Nergens op aarde is een mens te vinden die altijd het goede doet en nooit zondigt. Luister geen gesprekken af. U zou wel eens kunnen horen dat uw dienaar u verwenst. U weet toch hoe vaak u zelf anderen verwenst! Ik heb mijn best gedaan wijs te zijn. Ik verklaarde: ‘Ik zál wijs zijn,’ maar het hielp niet. Wijsheid ligt te ver weg en is moeilijk te vinden. Ik zocht overal, vastbesloten de wijsheid en de reden voor alle gebeurtenissen te vinden en mijzelf te bewijzen dat zonde dwaasheid is en dat dwaasheid gelijk staat aan waanzin. Ik ontdekte iets dat bitterder is dan de dood: een vrouw die tot ontucht wil verleiden, zij is een valstrik en een vangnet. Wie met God leeft, ontsnapt daaraan, maar zondaars raken in haar web verstrikt. Dit is mijn conclusie, zegt de Prediker, stap voor stap bereikte ik dit resultaat, na in elke richting te hebben gezocht: één op de duizend mensen met wie ik sprak, kan als wijs worden beschouwd. Onder hen bevond zich echter geen enkele vrouw. En ik kwam erachter dat God de mens eenvoudig heeft gemaakt en dat de mens zelf allerlei ingewikkelde dingen bedenkt.’
‭‭Prediker‬ ‭7:1-29‬ ‭HTB‬‬

  • Verdriet is beter dan blijdschap, want verdriet is beter voor je ziel.  
Ik denk dat hier wel een kern van waarheid in zit. Mijn leven is een aaneenschakeling van verdriet. Bij mensen die nooit iets hebben meegemaakt, mis ik toch iets van diepgang. Bovendien kunnen mensen die weinig hebben meegemaakt zich beduidend minder in mijn verdriet inleven. Alleen maar blijdschap is veel oppervlakkiger. 
Je leeft intenser als je verdriet kent - hoe afschuwelijk ook. Sterker nog: enkel blijdschap onderprikkelt me. 
Een emotie waar ik ook erg weinig mee kan... 
Hoe uiteengereten je je ook kunt voelen in tijden van verdriet: het brengt je vaak dichter bij Hem. Je laat je verdrietige ziel drinken bij de Bron. En dat is inderdaad beter voor je ziel. 

  • Een wijs mens denkt vaak aan de dood, terwijl een dwaas zich alleen maar zorgen maakt over de vraag hoe hij dit moment het prettigste kan doorbrengen.
Ik denk dat dit geen oproep is om depressief te worden en enkel aan zelfmoord te denken. 
Ik denk dat dit te maken heeft met het perspectief waarin je alles zet. Hoewel bij de dag leven erg goed is en door Jezus wordt aangemoedigd in de Bergrede, staat alles wat je in het nu meemaakt in schril contrast tot de eeuwigheid. Aan het lijden en verdriet komt een eind. In dat perspectief houd je het vol er doorheen te gaan. En al die prettige momenten in het nu stellen niets voor als je denkt dat het na dit leven ophoudt. Dan moet je álles uit dit leven halen en wel zo gelukkig mogelijk. Als je aan de dood denkt als een leven dat doorleeft, dan valt de noodzaak om alles uit dit leven te halen en een bucketlijst af te werken weg. 

  • Het is beter kritiek te krijgen van een wijs man dan lof te ontvangen van een dwaas. Want het compliment van een dwaas is net zo snel verdwenen als een stuk papier in het vuur en het is dom daarvan onder de indruk te raken.
Haha... ik kan sowieso barslecht met kritiek omgaan. Zie het als een persoonlijke aanval en ik raak er zó van in paniek dat ik in nood nog ga liegen ook... 
Alsof ik eerst de waarheid zelf moet verwerken, wil ik het kunnen aanvaarden. En dat lukt beter als de brenger van de kritiek een wijs mens is. Iemand die weet hoe dat bij me werkt en niet gelijk zelf in paniek raakt van mijn aanvankelijke liegen. Maar dat als een signaal van overprikkeling ziet en me helpt de waarheid in mijn eigen tempo onder ogen te zien. 
En daar wordt je inderdaad rijker van dan van lof die zo weer weg is. Van het eerste transformeer je. Van het tweede niet. 

  • Iets afmaken is beter dan met iets beginnen. 
Klopt. Maar als ik het overzicht verlies, verlam ik en dan vind ik het erg lastig iets af te maken. Echter is de dwang dir ik mezelf opleg het wel af te maken zó groot dat het me noodzaakt om het in stukjes te hakken en het alsnog te voltooien... Het moet en het zal... 

  • Geduld is beter dan trots. Erger je niet, want ergernis is iets voor dwazen.  
Qua geduld moet ik nog heel veel leren. 
Ik ken geen wachttijd (zoals oudste dat noemt) en ik raak in paniek als mijn behoeften niet nú bevredigd worden. 
Waarom? Omdat wachttijd voor mij onduidelijke tijd is en zeer onvoorspelbaar. Hoelang duurt het? Kont het überhaupt wel? Op wat voor manier komt het? 
Kortom: rood en ergernis alom. 

  • Vraag niet waarom het vroeger beter was dan nu, zoʼn vraag getuigt niet van wijsheid.
Tja... Met mijn 50 levensjaren betrap ik mezelf er ook wel eens op dit tegen de jongere generatie te zeggen. 
Van de andere kant zou ik voor geen goud terug willen naar vroeger. Gewoon toen al een te zwaar leven. Met nog veel minder inzichten (wijsheid!!) dan nu. 

  • Wijsheid en bezit zijn goede zaken in het leven. Zowel met wijsheid als met geld kunt u veel bereiken, maar wijsheid stelt u in staat in leven te blijven.
Bijzonder dat Salomo bezit als een goede zaak noemt. In het nieuwe testament wordt vaak gewaarschuwd om bezit geen belangrijker plek dan God in te laten nemen. Ik denk dat dat de wijsheid is die je in staat stelt in leven te blijven. In het juiste perspectief gezet, is bezit dus ook een goede zaak. 

  • Kijk eens hoe God te werk gaat en probeer niet zijn werk te veranderen: niemand kan rechtmaken wat Hij gebogen heeft. 
Wat los ik de zaken graag zelf op.... in plaats van te vertrouwen op Zijn souvereiniteit. Want het moet gaan zoals Ik het wil... Ik loop Hem graag 30 stappen vooruit. God: hier naar links en daar naar rechts. Volgt U mij? U snapt toch wel dat ik deze situatie helemaal niet leuk vind? Ik heb er geen controle meer over en wil dat o zo graag hebben. Ik heb al een uitgestippeld plannetje. Werkt U mee? 
Tegelijkertijd vertel ik Hem dag en nacht de dingen die buiten mijn macht liggen en ik zo moeilijk vind.  En dat is wel de beste plek. 

  • Geniet van de voorspoed zoveel u kunt en als er moeilijker tijden aanbreken, bedenk dan dat God zowel het een als het ander geeft. Wij weten niet hoe de toekomst zal zijn.
Dit sluit aan bij het vorige. Ondanks dat er zóveel buiten je macht ligt, moet je toch bedenken dat je nooit kunt begrijpen en bevatten wat Hij is Zijn souvereiniteit doet en beslist. Zoveel kun je niet begrijpen. Ook Job kreeg geen antwoorden. Maar God liet hem wel de dingen zien die Hij geschapen heeft. Sterrenhemels. Kunstwerken. Was je erbij toen Hij deze majestueuze dingen schiep? 
Je zult niet alles kunnen begrijpen. Maar wel vertrouwen dat Hij alles en ook jou in Zijn hand heeft, het beste met je voorheeft. Zelfs als je er geen snars van begrijpt... Het blijft een goede Vader. Je zult nooit kunnen doorgronden wat Hij in Zijn grote plan doet. We zijn maar zo’n klein onderdeeltje ervan. Je zult nooit kunnen doorgronden wat de zin is van je lijden. En als je gaat vertrouwen kun je genieten van het goede dat op je weg komt. 

  • In dit zinloze leven heb ik alles gezien wat er te zien valt, ook het feit dat goede mensen jong sterven en sommige slechte mensen heel oud worden.
Ik kan dit zelf beamen met het véél te jonge verlies van mijn vader (42 was hij) in mijn broekzak... 
Het is onbegrijpelijk. Het voelt zinloos. Ik zal de zin ervan in dít leven nooit kunnen begrijpen. Zoveel lijden daaruit voortkomend. Als ik het in perspectief zet, voelt het lichter ermee om te gaan. 

  • Wees daarom niet al te goed en niet al te wijs. Waarom zou u zichzelf vernietigen? Aan de andere kant moet u ook niet al te slecht zijn, wees geen dwaas. Waarom zou u sterven voor het uw tijd is? Voor wie ontzag voor God heeft, is het het beste de middenweg te kiezen tussen verstandig en dwaas zijn.
En weer zat ik even met mijn ogen te knipperen. Waar is de radicaliteit gebleven waartoe de Bijbel vaak oproept? 
Ik denk dat het nooit de bedoeling van het leven is om met je te laten sollen. Daar ben je niet voor gemaakt. 
En als Hij hè Vader is, je gevoed wordt door Hem, dan kun je ook op zijn tijd de minste weg kiezen. Onrechtvaardigheid verdragen die je niet verdiend hebt. 
Vergeven als dé vrucht van je geloof in de etalage zetten. Voor de wereld dwaas... maar dat zou het niet moeten zijn. 
Dwaas zijn met de dwazen en verstandig met de verstandigen om hen het Koninkrijk van God te laten zien. Denk dat er dat mee bedoeld wordt. 

  • Nergens op aarde is een mens te vinden die altijd het goede doet en nooit zondigt.
Klopt. Hoe bevrijdend is dat. En nog bevrijdender: dat Hij je door de ruil met Jezus wel ziét als zonder zonden. 
Een vrijbrief om te blijven zondigen? Nee. Eerder een extra motivatie het niet meer te WILLEN. 

  • Luister geen gesprekken af. U zou wel eens kunnen horen dat uw dienaar u verwenst. U weet toch hoe vaak u zelf anderen verwenst!
Hierbij moet ik denken aan mijn dwangmatige op zoek gaan naar bewijzen dat mij onrecht gedaan is. Dat wat ik zie en ervaar ook waar is. Mar hoe vaak doe ik anderen geen onrecht? Niet altijd bewust, maar toch... 
Dit zet het ineens in perspectief. Het is niet noodzakelijk alles te weten. 

  • Ik heb mijn best gedaan wijs te zijn. Ik verklaarde: ‘Ik zál wijs zijn,’ maar het hielp niet. Wijsheid ligt te ver weg en is moeilijk te vinden. Ik zocht overal, vastbesloten de wijsheid en de reden voor alle gebeurtenissen te vinden en mijzelf te bewijzen dat zonde dwaasheid is en dat dwaasheid gelijk staat aan waanzin.
Op gedragsnivo lukt je dit ook nooit. Wijsheid moet je van binnenuit geschonken worden en alleen dan kan gedragsverandering plaats vinden. Van binnen naar buiten. Je kunt beter de trap schoonvegen van boven naar beneden dan van beneden naar boven (omdat dan al het vuil weer op de treetjes daaronder valt). 

Het mooiste is nog de slotzin: ‘En ik kwam erachter dat God de mens eenvoudig heeft gemaakt en dat de mens zelf allerlei ingewikkelde dingen bedenkt.’
Ik denk inderdaad dat wij mensen - met elkaar en ieder afzonderlijk - het leven moeilijker en ingewikkelder maken dan nodig. Onmogelijke eisen worden er gesteld in de ratrace van het leven. En wat kun je jezelf toch veel (onnodigs) in je hoofd halen. 
Zo is het - zo zijn wij - niet bedoeld. 












2 opmerkingen:

  1. God gaf het een en het ander..dat was goed..

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Mooi blog en zo hier en daar herkenbaar.
    Dank je wel.

    BeantwoordenVerwijderen